Others

What do you need to start a company?

မဂၤလာပါရွင့္။

ကြၽန္မကေတာ့ Spiceworks Myanmar မွ အိၿဖိဳးမြန္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီတစ္ပတ္ ေရးသားမွ်ေဝေပးခ်င္တဲ့ ေခါင္းစဥ္ေလးကေတာ့ “ကုမၸဏီတစ္ခု တည္ေထာင္ဖို႔ ဘာေတြ လိုအပ္မလဲ” ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းအရာေလးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

၂၀၁၇ ျမန္မာႏိုင္ငံကုမၸဏီမ်ား ဥပေဒ ေပၚေပါက္လာၿပီး Online စနစ္စတင္ခ်ိန္မွစ၍ Online Shopping လုပ္ငန္း အေသးစားေလးေတြနဲ႔  အျခားတစ္ႏိုင္တပိုင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းငယ္ေလးမ်ားဟာ ႏိုင္ငံျခားမွ ပစၥည္းေတြ တင္သြင္းရန္ႏွင့္ ႏိုင္ငံျခားကို ပစၥည္းေတြ တင္ပို႔ဖို႔အျခားကုမၸဏီမ်ားနဲ႔ လုပ္ငန္းကိစၥေတြ ဆက္သြယ္ ေဆာင္႐ြက္ရာမွာ မ်က္ႏွာပန္း လွေစဖို႔အတြက္ မိသားစုလုပ္ငန္း၊ တစ္ႏိုင္တပိုင္ လုပ္ငန္းငယ္ေလးမ်ားမွသည္ ကုမၸဏီအသြင္သို႔ ကူးေျပာင္းၿပီး ဖြဲ႕စည္းတည္ေထာင္လာၾကပါတယ္။

အခ်ိဳ႕ေသာ ခရီးသြားလုပ္ငန္းမ်ား၊ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား၊ Money changer လုပ္ငန္း၊ တင္ဒါလုပ္ငန္းမ်ား၊ သတၱဳတူးေဖာ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ား၊ အလုပ္အကိုင္ ရွာေဖြေရး ဝန္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းမ်ား အစရွိတဲ့ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ လုပ္ငန္းေတြကို လုပ္ကိုင္လိုသူမ်ားဟာလည္း လုပ္ငန္းလိုအပ္ခ်က္အရ ကုမၸဏီတစ္ခုကို တည္ေထာင္ၿပီး လုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ကိုင္လာၾကပါတယ္။ အခုခ်ိန္မွာ ကုမၸဏီတစ္ခုကို တည္ေထာင္ဖို႔ အရင္လို သိန္းဆယ္ဂဏန္း အကုန္ခံစရာ မလိုေတာ့တဲ့အျပင္ ႐ုံးသို႔ လူကိုယ္တိုင္ သြားလုပ္စရာလည္း မလိုေတာ့ပဲ Online ကေန လြယ္ကူ႐ိုးရွင္းစြာျဖင့္ ကုမၸဏီတစ္ခုကို လြယ္လြယ္နဲ႔ တည္ေထာင္လို႔ ရေနၾကပါၿပီ။

ေနာက္တစ္ခုအေနနဲ႔က ကုမၸဏီ မတည္ေထာင္ခင္ သိရွိထားရမည့္အခ်က္မ်ားကို ေျပာျပေပးသြားပါမယ္။

ကုမၸဏီ မတည္ေထာင္ခင္ ႀကိဳတင္သိရွိထားရမယ့္ အခ်က္အလက္မ်ား

(၁) DICA fees ျမန္မာေငြ ၁၅၀,၀၀၀ က်ပ္ သြင္းတာနဲ႔ ကုမၸဏီ အမည္တူမရွိရင္ အခ်ိန္ပိုင္းအတြင္း DICA အသိအမွတ္ျပဳ ကုမၸဏီ မွတ္ပုံတင္လက္မွတ္ ရရွိမွာျဖစ္ပါတယ္။

(၂) Private company (၁) ခုအတြက္ Director (၁) ေယာက္ကေန အေယာက္ (၅၀) အထိ ပါဝင္ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

(၃) Share ဝင္ေတြရဲ႕ မတည္ေငြ ပါဝင္မႈအခ်ိဳးအားျဖင့္ ျမန္မာကုမၸဏီ တစ္ခုတြင္ ႏိုင္ငံျခားသားေတြကို (၃၅%) အထိ ပါဝင္ခြင့္ျပဳႏိုင္ၿပီး၊ (၃၅%) အထက္ ပိုမိုခဲ့ပါက ႏိုင္ငံျခားကုမၸဏီ အျဖစ္ DICA မွ သတ္မွတ္သြားမည္ ျဖစ္ပါသည္။

(၄) Capital amount ေတြ share အခ်ိဳးေတြကို မိမိလုပ္ငန္းေပၚမူတည္ၿပီး ထားရွိေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

(၅) ဒါ႐ိုက္တာရာထူးႏွင့္ ရွယ္ယာရွင္ဟူ၍ DICA တြင္ တည္ရွိရာ ပါဝင္သူမ်ားသည္ ဒါ႐ိုက္တာ ရာထူးအေနနဲ႔ေရာ မန္ဘာဝင္အေနနဲ႔ပါ ပါဝင္ႏိုင္သလို၊ ဒါ႐ိုက္တာ၊ ရွယ္ယာရွင္အေနျဖင့္လည္း ပါဝင္ႏိုင္ပါတယ္။

(၆) Company Registration က်ပီး ႏွစ္လအတြင္း မိမိေဆာင္႐ြက္မယ့္ လုပ္ငန္းေ႐ြးခ်ယ္ေပးရၿပီး ႏွစ္စဥ္အစီရင္ခံစာ (annual return) စတင္ တင္သြင္းေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

(၇) ဒီေနရာမွာေတာ့ DICA က သတ္မွတ္ေပးထားတဲ့ လုပ္ငန္းအမ်ိဳးအစား (၉၉) မ်ိဳးထဲကေန မိမိလုပ္ကိုင္မည့္လုပ္ငန္း အမ်ိဳးအစားမ်ားကို ေ႐ြးခ်ယ္ေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

(၈) ေနာက္ပိုင္းေတြအတြက္ ႏွစ္စဥ္အစီရင္ခံစာကို (၁) ႏွစ္ (၁) ႀကိမ္ တင္သြင္းေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ Online system အေနနဲ႔သြားေနတာျဖစ္တာေၾကာင့္ အခ်ိန္ေနာက္က်တာနဲ႔ late fees ေတြပါလာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ Annual Return fees ကေတာ့ DICA ကို ျမန္မာေငြ ၅၀,၀၀၀ က်ပ္ သြင္းေပးရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ ကုမၸဏီ လိုင္စင္ေလွ်ာက္ရန္အတြက္ လိုအပ္ေသာ အခ်က္အလက္မ်ားပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ထိုအခ်က္အလက္မ်ားက အခ်ိန္အခါအားေလ်ာ္စြာ အေျပာင္းအလဲ ရွိႏိုင္ပါတယ္။

  • ကုမၸဏီ လိုင္စင္ေလွ်ာက္ရန္ လိုအပ္ေသာ အခ်က္အလက္မ်ား

(၁) ကုမၸဏီ အမည္
(၂) ႐ုံးခန္းလိပ္စာ (English)
(၃) ကုမၸဏီဖုန္းနံပါတ္
(၄) ကုမၸဏီ မတည္ေငြရင္း
(၅) ဒါ႐ိုက္တာမ်ား ႏွင့္ ရွယ္ယာရွင္မ်ား၏ အမည္
(၆) ထည့္ဝင္မည့္ ရွယ္ယာပမာဏ
(၇) မွတ္ပုံတင္အမွတ္
(၈) ေနရပ္လိပ္စာ
(၉) အီးေမးလ္လိပ္စာ
(၁၀) ဒါ႐ိုက္တာမ်ား၏ မွတ္ပုံတင္ Pdf, Softcopy တို႔ုျဖစ္ပါတယ္။

ကုမၸဏီတည္ေထာင္ၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွာ ဥပေဒအရလုပ္ေဆာင္ရမယ့္ ကိစၥရပ္ေတြႏွင့္ ကုမၸဏီလုပ္ငန္းေတြကို  ဥပေဒနဲ႔ညီၫြတ္စြာ လုပ္ကိုင္ႏိုင္ရန္အတြက္ အေျပာလြယ္သေလာက္ အလုပ္မလြယ္ၾကေတာ့ပါဘူး။ ကုမၸဏီတစ္ခု မွတ္ပုံတင္ၿပီးၿပီဆိုတာနဲ႔ ကုမၸဏီမွာ ပါဝင္တဲ့ ဒါ႐ိုက္တာမ်ားဟာလည္း ၎တို႔လိုက္နာရမယ့္ တာဝန္မ်ားကိုေကာင္းစြာ သိရွိၿပီးလိုက္နာ ေဆာင္႐ြက္ဖို႔ကလည္း အေရးႀကီးပါတယ္။

ေနာက္တစ္ခုသတိျပဳရမွာက  အခြန္ကိစၥေတြပါ။

(က) ကုမၸဏီမ်ားမွ သက္ဆိုင္ရာ ကုမၸဏီမ်ားအလိုက္ အခြန္ရံုးေတြမွာ (၁) ႏွစ္လွ်င္ (၁) ႀကိမ္ မိမိကုမၸဏီရဲ႕အရႈံး၊ အျမတ္ေတြကို စာရင္းစစ္ေတြနဲ႔ ဆြဲထားတဲ့ အခြန္စာရင္းေတြကို သတ္မွတ္ထားေသာ ႏွစ္မ်ားအလိုက္ ရွင္းလင္းေဆာင္႐ြက္ေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

(ခ) ေနာက္ပိုင္း ကုမၸဏီ နာမည္ေျပာင္းလဲခ်င္တာေတြ၊ ဒါ႐ိုက္တာ အတိုးအေလ်ာ့ ေဆာင္႐ြက္တာေတြ၊ ကုမၸဏီလိပ္စာ ေျပာင္းလဲခ်င္တာေတြ အစရွိတာေတြအတြက္ အခေၾကးေငြမ်ားေပးသြင္းပီး ေဆာင္႐ြက္လို႔ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အေျခခံသေဘာတရားအားျဖင့္ ကုမၸဏီတစ္ခု မွတ္ပုံတင္ၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာ မိမိရဲ႕ကုမၸဏီ ဆက္လက္ ရပ္တည္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ကုမၸဏီ မွတ္ပုံတင္ၿပီးခ်ိန္မွစၿပီး ရက္ေပါင္း (၆၀) အတြင္း ပထမဆုံးတစ္ႀကိမ္နဲ႔ ေနာက္ပိုင္းလွ်င္ တစ္ႏွစ္တစ္ႀကိမ္ (AR Due Date) မတိုင္မီတိုင္းမွာ DICA သို႔ Annual Return (ႏွစ္စဥ္အစီရင္ခံစာ) ကို မပ်က္မကြက္ တင္ျပရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အကယ္၍ပ်က္ကြက္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ ကုမၸဏီဟာ Directorate of Investment and Company Administration (DICA) မွ သတ္မွတ္ထားေသာ ဒဏ္ေၾကးမ်ားကို ေပးေဆာင္ရမွာျဖစ္ၿပီး AR တင္ရန္ပ်က္ကြက္ေနတဲ့ ကုမၸဏီမွ ဒါ႐ိုက္တာမ်ားဟာလည္း ေနာက္ထပ္ ကုမၸဏီအသစ္တစ္ခုကို ထပ္မံ မွတ္ပုံတင္လို႔ မရႏိုင္ေတာ့တဲ့အတြက္ ဆုံးရႈံး နစ္နာမႈေတြ အမ်ားႀကီးရွိလာႏိုင္တာေၾကာင့္ သတိထားေဆာင္ရြက္သင့္ပါတယ္။

ကုမၸဏီ စတင္တည္ေထာင္ခ်ိန္မွစၿပီး ႏွစ္စဥ္ အခြန္ဘ႑ာေရးႏွစ္အလိုက္ သက္ဆိုင္ရာ ကုမၸဏီမ်ား အခြန္ ႐ုံးသို႔ မိမိတို႔ကုမၸဏီရဲ႕ အရႈံး၊ အျမတ္ ႏွစ္ခ်ဳပ္စာရင္းမ်ားကို လုပ္ငန္းရွိသည္ျဖစ္ေစ၊ မရွိသည္ျဖစ္ေစ ဝင္ေငြရွိသည္ျဖစ္ေစ၊ မရွိသည္ျဖစ္ေစ မျဖစ္မေနတင္ျပဖို႔အတြက္ တာဝန္ရွိပါတယ္။
တကယ္လို႔ ကုမၸဏီအေနနဲ႔ ပ်က္ကြက္ေနခဲ့မယ္ဆိုရင္ ပ်က္ကြက္ေနတဲ့ ဘ႑ာေရးႏွစ္အလိုက္ ႏွစ္စဥ္ ဒဏ္ေၾကးက်သင့္ေနမွာျဖစ္လို႔ အထူးဂ႐ုစိုက္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

ကုမၸဏီဟာ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ လုပ္ငန္းမ်ား ဆက္လက္ မလုပ္ကိုင္ျဖစ္ေတာ့လို႔ ကုမၸဏီကို ဖ်က္သိမ္းမယ္ဆိုရင္လည္း ကုမၸဏီ တည္ေထာင္စဥ္ကလို မလြယ္ကူေတာ့ပဲ ဥပေဒအရေဆာင္႐ြက္ရမယ့္ လုပ္ငန္းစဥ္ မ်ားကို အခ်ိန္ကိုက္ေဆာင္႐ြက္ရမွာ ျဖစ္သလို ကိုယ္တိုင္လည္း ဖ်က္သိမ္းလို႔မရႏိုင္ပါ။ လုပ္ငန္းလိုအပ္ခ်က္အရ ကုမၸဏီတစ္ခုကို တည္ေထာင္ေတာ့မယ္ဆိုရင္ ေသခ်ာစဥ္းစား ခ်င့္ခ်ိန္ၿပီးမွ တည္ေထာင္ဖို႔လိုသလို ကုမၸဏီဥပေဒကို ေသခ်ာ နားလည္ တတ္ကြၽမ္းဖို႔ကလည္း အေရးႀကီးပါတယ္။ တကယ္လို႔ မိမိအတြက္ သိပ္မရင္းႏွီးလွ်င္ ယခုေနာက္ပိုင္းတြင္ တာဝန္ယူေျဖရွင္းေပးေနေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားထံ အပ္ႏွံၿပီး ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ပါတယ္။

ေနာက္တစ္ခုအေနနဲ႔ ေဝမွ်ေပးခ်င္တာကေတာ့ ကုမၸဏီဖ်က္သိမ္းတဲ့အပိုင္းပါ။ စာရင္းရွင္းလင္း ဖ်က္သိမ္းမယ့္ ကုမၸဏီမ်ား အားလုံးဟာ ယခင္ကလို ျမန္မာႏိုင္ငံကုမၸဏီမ်ား ဥပေဒနဲ႔ စာရင္းရွင္းလင္းဖ်က္သိမ္းလို႔ မရႏိုင္ေတာ့ပဲ လူမြဲခံယူျခင္းဆိုင္ရာ ဥပေဒနဲ႔သာစာရင္းရွင္းလင္း ဖ်က္သိမ္းရေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္​။ လူမြဲခံယူျခင္းဆိုင္ရာ ဥပေဒနဲ႔ ကုမၸဏီကို ဖ်က္သိမ္းတာဆိုေပမယ့္လည္း ကုမၸဏီဖ်က္သိမ္းတာနဲ႔ လူမြဲခံယူဖို႔ မလိုအပ္ပါ။ ကုမၸဏီ ဖ်က္သိမ္းတာနဲ႔ လူမြဲခံယူဖို႔ လို၊ မလိုဆိုတာကို အေျခအေန (၂)ခုျဖင့္ သုံးသပ္ရပါမယ္။

၁။ ေႂကြးၿမီကင္းရွင္းတယ္ (ဒါမွမဟုတ္) ေႂကြးၿမီရွိတယ္။ အျပည့္အဝ ေပးဆပ္ႏိုင္တယ္။ ေႂကြးၿမီေပးဆပ္ႏိုင္ရင္ Solvency လို႔ေခၚၿပီး လူမြဲမျဖစ္ပါ။
၂။ ေႂကြးၿမီရွိတယ္ မေပးဆပ္ႏိုင္ဘူး။ ေႂကြးၿမီမေပးဆပ္ႏိုင္ရင္ Insolvency လို႔ေခၚၿပီး လူမြဲျဖစ္ပါတယ္။

  • ကုမၸဏီတစ္ခုကို ေအာက္ေဖာ္ျပပါ နည္းလမ္းမ်ားနဲ႔ ဖ်က္သိမ္းႏိုင္ပါတယ္။ 

(က) ကုမၸဏီတြင္ ပါဝင္သူမ်ား ဆႏၵအေလ်ာက္ ဖ်က္သိမ္းျခင္း။ (Members’ Voluntary Winding Up) နဲ႔
(ခ) ၿမီးရွင္မ်ား​၏ ဆႏၵအေလ်ာက္ ဖ်က္သိမ္းျခင္း (Creditors’ Voluntary Winding Up) ဆိုၿပီး အေျခအေန (၂) မ်ိဳး ရွိႏိုင္ပါတယ္။

၁။ ဆႏၵအေလ်ာက္ ဖ်က္သိမ္းျခင္း။ (Voluntary Winding Up) 

(က) ကုမၸဏီတြင္ ပါဝင္သူမ်ား ဆႏၵအေလ်ာက္ ဖ်က္သိမ္းရာမွာ ကုမၸဏီဟာ ေႂကြးၿမီ ကင္းရွင္းရပါမယ္။

(ခ) ေႂကြးၿမီရွိတယ္ဆိုရင္လည္း အျပည့္အဝ ျပန္လည္ ေပးဆပ္ႏိုင္ရပါမယ္။

(ဂ) ကုမၸဏီမွာပါဝင္တဲ့ ရွယ္ယာရွင္မ်ားအားလုံးဟာ ကုမၸဏီကိုဖ်က္သိမ္းဖို႔ သေဘာတူညီမႈ ရွိရပါမယ္။

(ဃ) ဒါမွမဟုတ္ ၿမီးရွင္မ်ားရဲ႕ဆႏၵနဲ႔လည္း ကုမၸဏီကို ဖ်က္သိမ္းႏိုင္ပါတယ္။

၂။ တရား႐ုံးကဖ်က္သိမ္းျခင္း။ (Winding up by the court)
ကုမၸဏီတစ္ခုဟာ ဆႏၵအေလ်ာက္ ဖ်က္သိမ္းျခင္း မျပဳလုပ္မီွ ၿမီးရွင္တစ္ဦးဦးက (သို႔မဟုတ္) ကုမၸဏီတြင္ပါဝင္သူ တစ္ဦးဦးက (သို႔မဟုတ္) ေျကြးၿမီေပးဆပ္ရမည့္သူ တစ္ဦးဦးက (သို႔မဟုတ္) မွတ္ပုံတင္အရာရွိက (သို႔မဟုတ္) နစ္နာသူတစ္ဦးဦးက ကုမၸဏီအား ဖ်က္သိမ္းေပးဖို႔ အတြက္ တရား႐ုံးကို ေလွ်ာက္ထားႏိုင္ၿပီး တရား႐ုံးအမိန႔္နဲ႔ ကုမၸဏီကို ဖ်က္သိမ္းႏိုင္ပါတယ္။

၃။ တရား႐ုံး​၏ ႀကီးၾကပ္ကြပ္ကဲမႈျဖင့္ ဖ်က္သိမ္းျခင္း။ (Subject to the supervision of the court)

ကုမၸဏီတစ္ခုဟာ ဆႏၵအေလ်ာက္ ဖ်က္သိမ္းဖို႔အတြက္ အထူးအစည္းအေဝး ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ခ်မွတ္ၿပီးေနာက္ ဆႏၵအေလ်ာက္ ဖ်က္သိမ္းေနစဥ္ အတြင္း ၿမီးရွင္ တစ္ဦးဦးက (သို႔မဟုတ္) ကုမၸဏီတြင္ ပါဝင္သူတစ္ဦးဦးက (သို႔မဟုတ္) ေျကြးၿမီ ေပးဆပ္ရမည့္သူ တစ္ဦးဦးက ကုမၸဏီအား တရား႐ုံးရဲ့ ႀကီးၾကပ္ကြပ္ကဲမႈနဲ႔ ဖ်က္သိမ္းေပးဖို႔ ေလွ်ာက္ထားလာခဲ့တဲ့အခါ တရား႐ုံုး၏ ႀကီးၾကပ္ကြပ္ကဲမႈနဲ႔သာ ဖ်က္သိမ္းရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ကုမၸဏီတည္ေထာင္ဖို႔အတြက္ အဆင့္ဆင့္ ေသခ်ာနားလည္မွသာ ေဆာင္ရြက္သင့္ၿပီး လိုအပ္တဲ့ အေၾကာင္းအရာမ်ားကိုေတာ့ https://www.myco.dica.gov.mm/ တြင္လည္း ဝင္ေရာက္ ေလ့လာႏိုင္ပါတယ္။ အခုျပန္လည္ေဝမွ်ေပးခဲ့တဲ့ ​အေၾကာင္းအရာကိုေတာ့ Consultant Service Page ေတြကတဆင့္ ေလ့လာထားတာျဖစ္ၿပီး ကၽြန္မသိထားသမွ် အနည္းငယ္ကို ျပန္လည္ေဝမွ်ေပးလိုက္ရပါတယ္။ အခ်ိန္ေပးၿပီး ဖတ္ရႈေပးၾကတဲ့ စာဖတ္ပရိသတ္မ်ားကို ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ရွင့္။

Hello

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *